Blog: Buồn - Vui

Không nhớ bao lâu rồi mới có nguyên một ngày Chủ Nhật, rảnh rang tới mức chả biết làm gì ngoài ho và .. ho. Cũng vì đã có sẵn việc ho nên các việc khác đành tự động nhường cả thời gian .. dẫu vẫn ham hố đủ thứ, thế mà chỉ đành một lý do sức khỏe không cho phép nên ngồi dí dị ở nhà ..  Vậy mới biết cái đầu tiên cần xin các cụ khi đi lễ đầu năm là xin sức khỏe, có sức khỏe là có tất cả!

Từ ngày sửa sang áo mới cho blog chưa viết thêm được entry nào, .. xem ra nếu không có kế hoạch ưu tiên và tính chi li thời gian thì Blog sớm muộn cũng rêu phong.

Blog từ lâu là nhật ký tâm trạng, kể chuyện gió mưa, kể chuyện bầu trời bãi Giữa cao hay thấp,  mây chiều bay hay đậu (?) .. nhiều lúc đọc lại thấy muốn ôm ghì lấy quá khứ!

Hôm nay trời nắng nguyên một ngày, phải đi qua bao nhiêu ngày bận rộn, phải ở bao nhiêu ngày dưới vòm trời ẩm ướt, rét mướt mới thấy quí một ngày nắng. Chủ nhật ngủ dậy muộn, ô cửa sổ đã le lói ánh nắng, nắng vừa đủ, như tà áo dài nữ sinh trắng vừa đủ tinh khôi ..

Hôm nay chụp được cái ảnh ruộng cải vàng gần khu tái định cư cầu Vượt Vĩnh Tuy, những vạt hoa vàng rực rỡ trong nắng, ngay bên lề đường .. chụp để làm cảnh cho blog, chụp để xem bao lâu nữa thì ở đây bị đô thị hóa. Nhân nói chuyện đô thị hóa, nói chuyện những đồng hoa cải vàng lại nhớ tới avatar - nơi tộc người NAVI dường như cũng chiến đấu chống lại sự khai thác tài nguyên đất được ví như bao phận người đang cố chống lại cuộc xâm chiếm của những sân gofl, những bauxit, những khối bê tông vô hồn .. Chụp lại ảnh này để mai mốt chỉ cho bé Vừng là ở chỗ này ngày xưa có những vạt hoa cải rất đẹp ..

Tranh thủ một ngày nghỉ để dọp dẹp nhà cửa, giặt giũ chăn màn .. thấy nhớ  bé Vừng ghê gớm, nhiều lúc ngẩn người ra, muốn về ngay nhà để nắm lấy bàn tay, nắn nắn cặp giò đạp không ngừng, để trêu đùa với quý cô suốt ngày ngáp ngủ .. Vậy thì lo gì mai mốt mất ngủ vì con. Hai bố mẹ trông chờ từng ngày con được ba tháng để chào đón gia đình nhỏ nhỏ của chúng ta lại được quây quần, với những kế hoạch được ấp ủ đã từ lâu ..

Hoa Dành Dành

Biết viết gì về hoa Dành dành, từ một cm của bạn tôi viết entry này, tôi không thường viết về các loài hoa như blog Dong A, các hiểu biết của tôi về Dành dành cũng ko nhiều bằng cách tra Google, vi.wikipedia.org, ..

Ngày tôi học mẫu giáo và cấp I thì nhà tôi vẫn còn cái ao nhỏ đằng sau nhà, cầu ao là hai tấm đá xanh một tấm to và một tấm nhỏ .. bờ ao cũng là đường ranh giới vì thế mà một bên cầu ao là đất nhà tôi, một bên là đất nhà bác Can .. Bên bờ nhà tôi có cây Phượng cảnh, cây Na bở, cây hoa Nhài, cây Ổi và mấy khóm chuối tiêu, trong vườn trồng mấy thứ rau mà vườn nào ở quê cũng trồng là rau Đay, Mồng tơi, rau Ngót, rau Muống  .. dưới ao thả bè rau muống, bố tôi kết đám rau muống bè thành một sợi dây lớn để giữ cho đám bèo Hoa Cái ở xa xa bên ngoài cầu ao thành một vòng cung. Gần cầu ao ông nội thả một bè rau Rút nhỏ, thứ rau e lệ còn hơn đám Phượng cảnh ở góc vườn .. Bên bờ nhà bác Can là một mảnh đất đầy hứng thú và cũng nhiều kỷ niệm của tuổi thơ tôi. Vườn nhà bác trồng nhiều loại cây ăn quả như Ổi, Nhãn, Mít, Bưởi, Táo, Xoài, … nhà bác còn trồng nhiều thứ rau và đặc biệt nhiều loại rau thơm như lá Lốt, lá Xương sông, lá Húng, lá Mùi tàu (Ngò gai) ..  những thứ lá thơm này mẹ tôi cũng muốn trồng mà không khi nào thành công vì chuồng Gà của nhà tôi tạm gọi là chưa hợp “Phong thủy” .. đặc biệt ven bờ ao nhà bác Can còn có một cây Dành dành, hoa màu trắng thơm mát sà sát mép nước, mỗi khi nở hoa cây nổi bật hẳn lên so với những đám cây dong ven bờ ao ..

Ngày ấy - tôi đang muốn nói về cái khoảng thời gian từ này lớp 1 tới lớp 3, cái ngày tôi hãy còn được rảnh rang, chưa bị mẹ ép học bài suốt ngày, chưa bị đi học xa nhà – mùa hè là mùa nhiều cá Rô, tôi có một chiếc cần câu đơn giản: cần câu bằng cây Hóp đi ăn trộm ở bụi Hóp của nhà chùa hoặc đi xin của mấy đứa cùng xóm, cước mua của bác Nhâm con bà Hoằng ở đầu làng, lưỡi câu tự làm bằng “tanh” xe đạp, cái mà bây giờ tôi gọi là dây phanh, mồi câu là Tép xin của mẹ, hạt cơm nguội, cám rang trộn với Mẻ, phổi Gà, Giun, sâu Dâm bụt, Cào cào rau Muống ( vì nó nhỏ hơn cào cào Lúa), ... Mùa hè ngày xưa của tôi không nóng bức vì cái cầu ao được phủ bóng mát của tầng tầng cây cối, nước trong tới mức nhìn thấy cá bơi ven bờ ..  Tôi thường câu cá vào khoảng 10h30, khi ấy mọi người trong nhà chưa về hoặc đang chuẩn bị nấu cơm, hoặc tầm từ 3h chiều, có khi tôi ngồi câu một mình, có khi bố cũng ra ngồi cùng hoặc có khi là anh Thìn con bác Đổng ở gần nhà .. câu cá từ ngày đó đã là một thú vui của tôi, mỗi khi ngồi câu cá tôi như chìm hẳn vào cái không gian yên tĩnh, mát lành .. mỗi khi ngồi câu cá tôi thường chả phải làm gì khác ngoài việc nhìn chiếc phao nhỏ, quên đi việc phải chạy đi chạy lại nghe chị An sai bảo, …

Một lần ngồi câu cá tôi nhìn thấy bông Dành Dành trắng muốt, hương thơm nhẹ nhẹ thoang thoảng, màu trắng làm cho bông Dành dành như đột ngột xuất hiện giữa đám cây lá xanh tốt rậm rạp ven bờ ao, trước khi nở hoa chẳng ai để ý đến nó .. cây Dành dành ở một vị trí hơi đặc biệt, nó cách vừa đủ xa tầm tay của cả ba chị em chúng tôi … có lẽ vì thế mà bông Dành dành càng đẹp hơn, thơm hơn … Khi có một mình tôi chỉ có thể vừa câu cá và thỉnh thoảng ngồi nhìn bông hoa trắng lạ lùng này .. nó đẹp khác hẳn hoa Hồng, hoa Phượng cảnh, hay các loại cây hoa khác bố trồng ở vườn trước .. hương thơm nhẹ hơn hoa Nhài nhưng bay xa hơn hoa Nhài (ấy là tôi thấy thế) … Khi cả ba chị em tụ tập chơi đùa ở bờ ao chúng tôi có thể níu tay nhau để hái hoa, tôi nhẹ nhất nên nhận phần việc hái hoa, mười lần có tới 7 lần kết thúc bằng việc rơi tòm xuống ao .. tôi chỉ nhớ những lần ngã xuống ao, còn chẳng tài nào nhớ nổi đã dùng bông hoa hái được vào việc gì hay ai được quyền sử dụng …

Cách đây chừng một năm tôi bắt đầu nghĩ tới việc tìm kiếm một cây Dành dành để trồng ở vườn nhà, như nhắc nhớ một kỷ niệm nhỏ của cả ba chị em, thằng bạn thân sau khi kiếm được một cây nhỏ  còn mách quả Dành dành khi phơi khô có giá trị kinh tế rất cao tới mấy trăm ngàn một lạng, họ mua về để làm phụ gia trong việc nhuộm màu gì đó …

Vậy là đến bây giờ tôi cũng có một cây dành dành, cây mới trồng lá rụng hết chỉ còn khẳng khiu cành và duy nhất một mầm xanh ..

Ngày mai trời lạnh

        Có rất nhiều điều để nói và cũng có rất nhiều những lý do cần giữ sự im lặng.

        Hôm qua khi lang thang trên đường có một ý nghĩ thế này: Đâu là điểm chung và sự khác nhau giữa các bà vợ và những cô gái? Có nhiều điểm khác nhau và giống nhau nếu đem ra so sánh mọi người sẽ phì cười, nhưng sau đó thể nào chẳng có những thay đổi .. thế mới là cuộc sống. Nhưng tôi chả viết dài thêm, mọi người sẽ có những ý kiến riêng, mọi người tư duy sẽ hay hơn nhiều …

        Vậy nên viết gì hôm nay? Hay là viết về vũ khí cuối cùng và sự bất lực với tư cách của một con người? Ai đang đọc hẳn sẽ đưa những suy nghĩ tới những vấn đề vĩ mô, những sự kiện lớn lao được ghi lại trong lịch sử loài người .. Tôi cũng đang nói tới một vấn đề không hề nhỏ nhưng lại vẫn còn rất “quen thuộc” đó là những gã đánh vợ, câu nói trên đây tưởng sẽ không cần mô tả thêm nhiều nữa quan điểm của tôi về vấn đề này …

         Nếu hôm nay bạn ở Hà Nội, nơi bạn đứng (hoặc ngồi) nhìn ra khoảng không rộng lớn, có thể bạn sẽ nghe thấy tiếng gió ù ù, .. nếu bạn ở gần sát mặt đất, nơi chiếc giường nằm dưới tầng trệt, có thể bạn chẳng nghe thấy gì, .. nhưng ngày mai trời sẽ lạnh.

Nghỉ mát

     Một kỳ nghỉ mát như thế nào là tuyệt vời nhất? kỳ nghỉ được coi là thành công cần đạt được những điều kiện gì? Đi nghỉ mát với ai là thú vị nhất? Địa điểm nghỉ mát cần hội tụ những yếu tố gì để được coi là điểm đến thích hợp? ...Nghỉ mát vẫn còn hơi bị xa lạ trong tư duy của tôi, cách đây vài năm tôi mới bắt đầu đi thực tế để trải nghiệm xem một kỳ nghỉ mát đem lại sự thoải mái đến đâu? Và nghỉ mát quan trọng chừng nào? Chi bao nhiêu tiền cho khoản nghỉ mát là hợp lý? ....

Từ nhỏ tới lớn tôi vẫn quen với từ “Tham quan” hơn. Bố mẹ là giáo viên nên thỉnh thoảng tôi được cùng tập thể giáo viên đi thăm quan Đền Hùng, quê Bác (lần này có “thăm quan” cả Cửa lò vào buổi trưa!!!?), .. hoặc cùng bạn bè trong lớp tổ chức đi Tam Cốc, Cúc Phương ..có một lần được là cháu ngoan bác Hồ thì đi Lăng Bác và Vườn thú (nghe hơi buồn cười mà lại rất hợp lý). Chủ yếu là đi xem, nên gọi là thăm quan là hoàn toàn chính xác.

Trong gia đình, tôi luôn cảm nhận được sự cố gắng của bố mẹ để hoàn thành những mục tiêu qua từng thời kỳ, khi thì mua xe máy, lúc thì mua ti vi, mua đất, ... lúc nào tôi cũng thấy bố mẹ phải tiết kiệm và vì thế mà cụm từ “nghỉ mát” hồi ấy có nghĩa là nhờ xin chiếc vé tàu để thanh toán tiêu chuẩn chứ không có gì khác hơn. Với các cụ kỳ nghỉ mát là quá xa xỉ khi chừng ấy tiền có thể bồi dưỡng thêm cho bữa ăn của chúng tôi, mua sắm thêm gì đó cho gia đình ... Đến bây giờ mỗi khi đề nghị cả gia đình đi nghỉ mát là tôi nhận được sự phàn nàn của mẹ, tôi biết nếu có đi cụ cũng sẽ rất tiếc tiền ..

Những năm gần đây nhờ Nhà nước cho nhân dân tự do làm ăn, buôn bán hơn trước mà kinh tế xã hội nói chung cũng khá khẩm hơn. Và công ty dù lớn hay nhỏ vẫn thường tạo điều kiện để cán bộ, nhân viên đi nghỉ mát hoặc phát tiền tiêu chuẩn để anh em tự tổ chức .. Vào dịp hè khi bọn nhóc được nghỉ học, khi các kỳ thi kết thúc cũng là lúc các cơ quan kéo nhau đi nghỉ mát. Công ty tôi thường đi biển, chừng đó các bãi biển miền Bắc được xào xáo lại .. vì suy cho cùng, với đám nhân viên quèn như tôi thì chỉ cần được nghỉ mấy ngày, được tạm quên đi những lo lắng lửng lơ trên đầu mỗi ngày là đã đủ sung sướng lắm rồi.

Đoan Ngọ!

      Hôm nay đi làm, nhờ bạn làm cùng công ty mua ít hoa quả thắp hương cúng thổ công .. nhớ ngày xưa quá! Nhớ cái ngày mà mình được đối xử theo quy chế một cậu ấm ..

Tết Đoan ngọ mọi người mải mê làm đồ cúng, bày bàn thờ, trẻ con như mình được tự do chơi nhà các chú thím với bọn đàn em, cả bọn kéo nhau khắp xóm nhưng tránh những nhà làm cỗ to (có lẽ vì ngại bị mời ăn), nhà chú Viết ngày ấy chưa có cây roi, cây ổi và giàn chanh leo nhưng có một món rất ngon là rượu Nếp cái bách nhật, nhớ là vẫn làm khách như mọi khi nhưng cũng được thím Bình dỗ cho ăn khá nhiều .. về tới nhà mặt đỏ gay và ngủ một mạch .. ghi vào sổ đây là lần say rượu đầu tiên.

Một lần khác, mẹ vẫn mua hoa quả mỗi loại một ít, hai chị nấu xôi đỗ xanh và chè đỗ đen cúng các cụ. Có vẻ như hơi nhiều xôi chè, đến trưa mọi người ngồi ăn ngon lành mà quên mất mình ghét ăn xôi và chỉ uống chè chứ không ăn đỗ .. mình chỉ thích được ăn cỗ có thịt vịt, có tiết canh .. thế là dỗi, như mọi lần: Đói.

Tết Đoan Ngọ rơi đúng vào dịp hè, thường nóng bức dịp này có rất nhiều loại hoa quả nhưng từ xưa tới nay vẫn khoái nhất kiểu Giết sâu bọ là ra vườn lúc giữa trưa hái một quả chanh chấm muối trắng ăn ngấu nghiến ..

Hôm qua chị An đã về quê Tết ông bà và bố, mẹ được Tết tại chỗ vì đang bế cháu Thảo Nguyên, mình cũng đua đòi gọi điện thoại về cho bố:

Vượng : Bố ơi con chúc Tết đoan ngọ bố nhé!

Bố bảo : Phải mang quà về mới là Tết chứ!

Hai bố con cùng cười hoành tráng!

Entry for March

Ngày cứ ập đến xoay quanh, dập dềnh kỷ niệm, ngồn ngộn hiện tại vờn bên mắt. Tháng Ba đến lần nào cũng ào đến ngỡ ngàng. Tháng Một chuẩn bị Tết, tháng Hai hội hè, Tháng Ba phải gánh phần mệt mỏi ..

Ta đứa con bất hiếu. Tết về nhà vài ngày mà như khách, chỗ để con dao cái thớt chưa thuộc, chưa kịp thăm vườn sau cây Bưởi trĩu cành, chưa nhìn vườn trước hoa Vạn tuế tàn ... đã vội đi mải miết. Mỗi lần gọi điện là một lần làm buồn các cụ với sự lơ đễnh, vô tâm, .. cái tuổi chưa đầy đặn, dạn dày. Mẹ ốm, ta chạy quanh lo thủ tục vay tiền, hỏi han bệnh viện, nhưng điều mẹ cần nhất là có con ở bên thì ta lại lơ đễnh – mẹ buồn – mẹ khóc – ta phải làm sao? Chưa khi nào nhận được điện thoại của bố, của mẹ nhiều như đợt này mà sao ta ko biết giật mình vậy trời!!? Từ xưa chẳng bao giờ mẹ phải gọi điện, để có lần hờn mát: có khi số điện thoại của con mẹ cũng chẳng nhớ ..

Ngày qua ào ào sao ta không nhận ra?

Bình thường

Muốn viết một entry có title là ‘Bình thường’. Gõ cái tên để mấy ngày trên máy mà chưa được chữ nào. Lại nghĩ ‘Bình thường’ thì mắc chi mà viết, cứ để bình thường thôi ..

Mỗi ngày nắng hay mưa đều bình thường cả, buồn hay vui cũng bình thường .. Mây trời mấy hôm nay xuống thấp quá, giữ mãi cái màu xám xịt khó ưa, đêm muộn đứng ngoài ban công hút thuốc mà ngấm lạnh muốn run ... cũng bình thường, mùa Đông mà!

Ngày chừng mười lăm tuổi, ngồi giặt quần áo cầm bàn chải chà thật lực cứ nghĩ như thế mới sạch, mới yên tâm. Bây giờ nghĩ lại hoá ra cố gắng hết sức cho việc gì đó không hẳn như chà bàn chải thật mạnh, nhưng ở tuổi ấy như thế cũng là bình thường. Ta vẫn đi giữa những điều bình thường mỗi ngày, nhiều lúc nhăn trán suy nghĩ mình làm điều gì đó đã bình thường chưa? Có kệch cỡm, dị biệt không?

Ngày xưa có lần mẹ nói: ‘Mẹ là người bình thường nhưng không tầm thường’. Câu này được nhắc đi nhắc lại mỗi lần hai mẹ con đùa với nhau, gần đây tôi còn trêu mẹ ‘con bình thường thế này cũng là vì có bà mẹ bình thường quá!’ Hi hi. Nói vậy chứ lúc nào cũng cố gắng để bình thường được như mẹ. Ngày tôi còn nhỏ, mẹ thức khuya, thật khuya để may quần áo cho khách, làm việc gì ở trường mẹ cũng cố gắng tốt nhất .. cũng bình thường bởi mẹ luôn muốn các con đầy đủ hơn, muốn mấy đứa nhìn mẹ đã sống .

Những lúc bị mắng, những lúc bị giận dỗi ngồi than: Sao mọi thứ không bình thường vậy trời! Nhưng cũng như nắng mưa mỗi ngày, tất cả chỉ làm mọi điều bình thường, bình thường hơn mà thôi ..

Kỷ niệm

Có một câu nói muốn nhắc đến lúc này, đó là một câu nói của bố mẹ vào ngày tôi còn nhỏ, vào mỗi buổi tối cả nhà ngồi quanh ngọn đèn dầu nói chuyện và ăn chút quà quê (khi là nải chuối tiêu với lạc rang, khi là quả đu đủ, ..) hay mỗi lần tôi dằn dỗi bố thường gọi tôi là “thằng quay đít lại”. Lúc đầu chẳng hiểu nhưng tôi cũng không thích bị gọi thế - tôi ấm ức lắm, sau này khi lớn hơn một chút hiểu về ý nghĩa của nó lại không ấm ức nữa .. thêm một lần nghe câu này thêm một lần tôi tự nhắc mình phải bớt ích kỷ, phải yêu thương hơn ..

Tôi vẫn ích kỷ vẫn vô tâm và nhiều khi vẫn làm buồn những người mình yêu thương, nhưng tôi luôn cố gắng, sau bao nhiêu dằn dỗi những yêu thương như dày thêm, .. bây giờ bố mẹ không còn nói tôi quay đít lại nữa, tôi cũng chưa nhắc lại chuyện này, nhưng câu nói vẫn làm tôi nhớ ..

Hôm nay tôi thấy buồn buồn, tự dưng nhớ câu này, tiếc là hơi muộn không tôi sẽ gọi điện cho bố nói huyên thuyên ít câu ..

Nhớ nhà

Mỗi vùng quê có rất nhiều điều để nhớ. Mỗi khi đến một nơi nào đó tôi muốn dành thời gian để được lang thang một mình trên những con đường nhiều cây, hòa vào những vùng không gian rộng lớn .. tôi thích ngắm nhìn những cánh đồng, những dòng sông, những đám mây nhẹ bay trên bầu trời xanh thẳm.

Ngày tôi còn nhỏ vào những buổi chiều muộn, khi mẹ và chị chuẩn bị bữa ăn tối, khi nắng đã dịu, bầu trời chỉ một màu xanh, bố gọi tôi lấy chiếc gầu đôi trên gác bếp, xem lại dây rợ và cùng bố ra đồng tát nước. Những mảnh ruộng cách nhà khoảng gần 1 km hoặc nhiều hơn, từng cơn gió chạy đuổi theo sóng lúa, xa xa hơi nước hay sương như khói bay là là trên từng vạt lúa bát ngát xanh. Từ xưa chẳng biết bao lâu những mảnh ruộng đã có những cái tên là ruộng Rộc, ruộng Cải Thổ, ruộng Mả Ngô, … Có hôm nước chảy đầy trên những dòng kênh nhỏ (ở quê tôi mọi người gọi đó là cừ, vdụ là Cừ Minh Tiến, hoặc những con ngòi) cũng có hôm nước cạn chỉ tát một lúc là hai bố con lại phải ngồi chờ. Vừa tát nước tôi vừa đếm, cứ vài trăm gầu thì được nghỉ, những tiếng đếm nho nhỏ của tôi hòa vào tiếng ì oạp của những gầu nước đổ tràn vào mảnh ruộng. Những lúc nghỉ tay, bố lội vào ruộng kiểm tra xem những bờ be có còn chắc chắn không, kiểm tra sâu bệnh, cỏ lúa hoặc là xem chuột có phá phách gì không. Những lúc ấy tôi thường ngồi bắt những con kiến đen chạy như bay trên những mô đất, nhìn những đàn chim mải miết bay theo hình chữ V, những con cò Lửa chao mãi mà không vỗ cánh, hái những bông hoa cỏ màu tím thả trôi theo dòng nước, một lúc sau những bông hoa lại theo gầu nước chảy vào từng hàng lúa .. Thường là tát vài ngàn gầu thì đầy một sào lúa. Lúc ấy bầu trời đã đầy những vì sao, trăng lên cao .. có lúc tôi chợt nhớ tới câu ca dao:

“Hỡi cô tát nước bên đàng,

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?”

Những dòng trăng theo gầu nước chảy đầy ruộng lúa, Cũng chừng đó thì hai bố con cuộn dây gầu ra về ..

Đường về nhà qua những bụi tre im lìm bí ẩn giấu muôn ngàn câu chuyện được dệt từ bóng đêm. Ở nhà có một cái giếng sâu, nước mát lạnh, bố và tôi thường tắm cùng nhau, bố kỳ lưng cho tôi và ngược lại .. Xong xuôi mọi việc thì ăn cơm. Cơm có cá kho, có canh …Chị An kho cá ngon tuyệt, cá khô vừa phải, từng miếng cá dai dai, xương cũng giòn.

Hai mươi chín tuổi, đi nhiều nơi, với tôi những hình ảnh bình yên nhất là những cánh đồng đầy gió, và bạt ngàn lúa xanh.

Mẹ về hưu

Cách đây chừng bốn năm, ngày mà tôi mới ra trường, nói chuyện mẹ về hưu thấy vẫn còn xa hun hút. Thế nhưng chỉ đến mai thôi, ngày ấy đã đến rồi, một cột mốc nữa của thời gian được bỏ lại đằng sau, rồi một đời người đi qua bao nhiêu những cột mốc như thế?!

Nhớ về những năm tháng, cả nhà đến giờ khi nhớ lại vẫn trêu mẹ về tình thương của mẹ đối với những người ăn mày, mẹ rất hay cho ăn mày ăn cơm hay uống nước chanh đường, một lần suýt nữa thì người ăn mày trở thành kẻ ăn trộm chiếc xe đạp của mẹ (chuyện này lâu lắm rồi ngày tôi chưa ra đời). Đến giờ tôi vẫn còn nhớ cảm giác ghê ghê khi mẹ sai đi rửa cái bát mà ông ăn mày đã ăn vào những buổi trưa nắng, tôi chỉ thích ném ùm cái bát xuống ao. Để rồi giờ đây lớn hơn, tôi lại thấy thương các cụ già ngồi thu lu cầm xấp vé số ở những bến xe mình đã đi qua, họ ngước mắt lên và chìa tay ra với tất cả mọi người. Có một lần tôi cho tiền thay vì mua vé số của một bà cụ ở bến xe Vị Thanh tỉnh Hậu Giang, bà cụ lắc đầu không nhận, chỉ nói: "cậu mua giùm mấy tờ vé số", từ đấy tôi không bao giờ nghĩ đến chuyện cho tiền như thế nữa, tôi vẫn mua những tờ vé số, nhiều khi thật lâu mới so và chẳng bao giờ trúng.

Ở thời tất cả đều khó khăn, người ta gọi những người buôn bán là "phe" - một xã hội tối tăm và lạc hậu, mẹ kể thời đó có câu "con giáo viên nhìn thấy miếng thịt mắt sáng lên", ngoài làm giáo viên mẹ cũng phải làm thêm bao nhiêu việc nữa để nuôi bọn tôi. Có thời mẹ bán bột sắn lên thành phố, có thời mẹ bán vải cho các hiệu may ở quê, mẹ còn tự đọc sách để may quần áo cho ba đứa, rồi cho bạn bè, và mẹ là cả thợ may nữa. Ngày còn nhỏ, nhớ nhất là ba chị em luôn có những bộ giống y chang nhau, riêng tôi là con trai, mẹ còn đóng cho những chiếc măng - tô (3 chiếc thì phải). Nhưng nhớ nhất là chiếc quần ngày lớp một, nó rộng thùng thình, thời ấy còn chưa điệu đàng nên mẹ thuyết phục được tôi mặc bằng cách nào tôi cũng chẳng nhớ, ra trường mấy anh học sinh mẹ cứ trêu tôi mặc quần "chú tễu", lúc ấy tôi chẳng biết chú tễu là ai, còn bây giờ thì nhớ mãi.

Làm bao nhiêu công việc nhưng mẹ vẫn làm giáo viên mấy chục năm nay, từng dạy cả ba đứa chúng tôi, hình như đứa nào cũng đã từng bị mẹ đánh trước lớp. Ở nhà mẹ thật hiền, nhưng ở trường mẹ thật nghiêm khắc. Học sinh của mẹ thật đông. Cứ Tết hay đến ngày lễ lại đến nhà ngồi chật kín. Có người còn nhiều tuổi hơn cả mẹ. Có anh Lai làm thợ mộc đóng cho nhà tôi bộ sa lông bây giờ vẫn dùng tốt. Có cậu Tuấn học cùng khoá với tôi được mẹ chở đi mua kính cận, bây giờ hình như vẫn đi bán kem và làm ruộng. Ngày tôi còn nhỏ, những dịp trung thu, các anh chị học sinh mẹ đến nhà chuẩn bị cắm trại, các chị làm thêm cho tôi lồng đèn, các anh làm cho tôi cái mặt nạ bằng giấy và cái rìu được cắt ra từ cái đĩa hát bằng nhựa, chỉ một đêm là hỏng nhưng tôi nhớ mãi. Cả ngày xưa và bây giờ, những người học sinh cũ của mẹ làm cho tôi có cảm giác mình có thêm bao nhiêu là anh, chị.

Ngày mai mẹ về hưu rồi. Ai cũng lo mẹ sẽ buồn. Tôi cũng lo lắm. Mẹ sẽ chăm cái vườn, sẽ lại thêm những loại cây mới, mẹ vẫn tự tay bắt sâu và nhặt cỏ, góc vườn nào cũng xanh mơn mởn. Mẹ sẽ dạy Vinh học, nó sẽ được quản lý chặt chẽ hơn, có khi nó còn được mẹ dạy học nhiều hơn cả tôi, nó cứ thích được gọi bà bằng mẹ. Nghỉ ở nhà, mẹ sẽ có nhiều thời gian hơn để củng cố cái thực đơn "tiểu đường" của bố, nhưng mẹ mà đi chơi dài ngày thì bố sẽ buồn thiu. Ít ngày nữa mẹ sẽ bế con cho chị An, nhưng mà "vẫn chưa có gì", chỉ cần chị An "có gì" mẹ sẽ bận bịu thêm rất nhiều. Còn tôi, thỉnh thoảng mẹ sẽ gọi điện và nói: "cố gắng lên con ạ!", Ôi tôi vẫn làm cụ lo lắng nhiều!